การขาดออกเป็นท่อน

การขาดออกเป็นท่อน (fragmentation)เป็นการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ โดยการหักหรือขาดออกเป็นท่อนๆ แล้วแต่ละท่อนจะเจริญเติบโตเป็นตัวใหม่ได้ เช่น พวกหนอนตัวแบน สาหร่ายทะเล
ที่มา:https://www.myfirstbrain.com/ http://www.lks.ac.th/bioweb/about/unit11b1.html

การสร้างสปอร์

การสร้างสปอร์ (sporulation) เป็นเซลล์สปอร์ มีลักษณะการสืบพันธุ์ที่เกิดขึ้นในพวกเห็ดรา, สาหร่าย และโปรโตซัว เป็นการสืบพันธุ์โดยที่เซลล์แบ่งนิวเคลียสแบบไมโทซิสหลายๆ ครั้ง จนได้นิวเคลียสเกิดขึ้นจำนวนมากแล้วแบ่งไซโทพลาสซึมมา ห่อหุ้มรอบๆ เป็นเซลล์ขนาดเล็ก แต่ละเซลล์เรียกว่า "สปอร์" และลมจะช่วยให้สปอร์ปลิวไปตกในที่ต่างๆ เมื่อมีสภาพแวดล้อมเหมาะสมก็จะงอกเจริญเป็นหน่วยชีวิตใหม่ และเจริญมีลักษณะเหมือนพ่อแม่ เซลล์สปอร์อีกแบบหนึ่งพบได้ในพืชพวกมอสและเฟิร์น เกิดการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิส ซึ่งเป็นการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศเซลล์ที่เกิดใหม่จะต่างกับเซลล์พ่อแม่
ที่มา:https://www.myfirstbrain.com

การงอกใหม่

การงอกใหม่ (regeneration) พบในสัตว์ชั้นต่ำ ได้แก่ ปลาดาว พลานาเรีย ไส้เดือนดิน ปลิง ซีแอนนีโมนี การงอกใหม่เป็นการสร้างส่วนของร่างกายที่ขาดหายไป โดยสัตว์เหล่านี้ถ้าร่างกายถูกตัดออกเป็นส่วน ๆ แต่ละส่วนจะสามารถงอกเป็นสิ่งมีชีวิตตัวใหม่ได้ ดังนั้นการงอกใหม่นี้จึงทำให้มีจำนวนสิ่งมีชีวิตเพิ่มขึ้นจากจำนวนเดิม
ที่มา:https://www.myfirstbrain.com http://www.lks.ac.th/bioweb/about/unit11b1.html

พาร์ทีโนจีเนซิส

พาร์ทีโนจีเนซิส (parthenogenesi) เป็นการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศของแมลงบางชนิด เช่น ตั๊กแตนกิ่งไม้ เพลี้ย ไรน้ำซึ่งตัวเมียสามารถผลิตไข่ที่ฟักเป็นตัวได้โดยไม่ต้องมีการปฏิสนธิในสภาวะปกติไข่ของสัตว์ดังกล่าวจะฟักออกมาเป็นตัวเมียเสมอ แต่ในสภาวะที่ไม่เหมาะสมกับการดำรงชีวิต เช่น เกิดความแห้งแล้งหนาวเย็น หรือขาดแคลนอาหาร ตัวเมียก็จะผลิตไข่ที่ฟักออกเป็นทั้งตัวผู้และตัวเมีย จากนั้นสัตว์ตัวผู้และตัวเมียเหล่านี้จะผสมพันธุ์กันแล้วตัวเมียจะออกไข่ที่มีความคงทนต่อสภาวะที่ไม่เหมาะสมดังกล่าวได้ ในผึ้ง มด ต่อ แตน ก็พบว่ามีการสืบพันธุ์แบบพาร์ธีโนเจเนซิสด้วยเช่นกัน โดยไข่ไม่ต้องมีการปฏิสนธิก็สามารถฟักออกมาเป็นตัวได้ ซึ่งจะฟักออกมาเป็นตัวผู้เสมอ
ที่มา:https://www.myfirstbrain.com http://www.lks.ac.th/bioweb/about/unit11b1.html

การแบ่งตัวออกเป็นสอง

การแบ่งตัวออกเป็นสอง (binary fission)เป็นกระบวนการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ เกิดขึ้นกับสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว (พวกโพรติสต์) ได้แก่ อะมีบา พารามีเซียม ยูกลีนา และแบคทีเรีย การสืบพันธุ์วิธีนี้เกิดขึ้นโดยการแบ่งตัวจาก 1 เซลล์เป็น 2 เซลล์ โดยนิวเคลียสของเซลล์จะแบ่งตัวก่อน แล้วไซโทพลาซึมจะแบ่งตามได้เป็นตัวใหม่ 2 ตัว ซึ่งแต่ละตัวจะมีลักษณะเหมือนตัวเดิมทุกประการ เช่น - การแบ่งตัวของอะมีบา


ที่มา:https://www.myfirstbrain.com

การแตกหน่อ

การแตกหน่อ (budding)
เป็นรูปแบบของการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ สิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติด้วยกลไกทางพันธุกรรมที่เป็นแบบเดียวกัน (การโคลน) เช่น ยีสต์แตกหน่อ เซลล์หนึ่งเซลล์กลายเป็นสองเซลล์ หรือพวกฟองน้ำ ส่วนของเซลล์ต้นแบบ (จากพ่อแม่) จะหลุดออกมาและเจริญเติบโตเป็นฟองน้ำตัวใหม่
เมื่อไฮดราเจริญเติบโตเต็มวัย จะมีการสร้างเนื้อเยื่อข้างลำตัวงอกออกมา แล้วเจริญเติบโตเป็นไฮดราตัวเล็ก ๆ หลังจากนั้นก็จะหลุดออกไปอยู่ตามลำพังได้เอง
ที่มา:https://www.myfirstbrain.com

การสืบพันธุ์ของสัตว์

การสืบพันธุ์ของสัตว์แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
- การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ (sexual reproduction)
- การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ (asexual reproduction)
1.การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ (sexual reproduction) การสืบพันธุ์นี้มักเกิดขึ้นกับสิ่งมีชีวิตชั้นสูง การปฏิสนธิ (fertilization) เป็นกระบวนการที่นิวเคลียสของสเปิร์มหรือตัวอสุจิรวมกับไข่กลายเป็นไซโกต (Zygote) ซึ่งจะเจริญเป็นตัวอ่อนต่อไป การปฏิสนธิมี 2 แบบคือ

1.1การปฏิสนธิภายใน (internal fertilization) เป็นการสืบพันธุ์โดยตัวผู้และตัวเมียจะจับคู่กันแล้วตัวผู้ปล่อยอสุจิเข้าไปผสมกับไข่ในร่างกายของตัวเมีย แล้วเกิดการปฏิสนธิได้เป็นไซโกต (ยกเว้นสัตว์บางชนิด ที่เพศเมียจะปล่อยไข่เข้าสู่ร่างกายของเพศผู้ เช่น ม้าน้ำ) จากนั้นไซโกตก็มีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสเจริญไปเป็นเอมบริโอซึ่งเอมบริโออาจเจริญภายนอกตัวแม่ เช่น สัตว์ปีกพวกนก ไก่ เป็ด หรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น ตุ่นปากเป็ด ส่วนสัตว์ที่มีการปฏิสนธิแล้วเอมบริโอเจริญเติบโตภายในตัวแม่ จากนั้นจึงคลอดออกมาเป็นตัว สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท
1)เอมบริโอเจริญเติบโตในตัวแม่โดยได้อาหารที่สะสมไว้ในไข่ เช่น ฉลาม กระเบน
2)เอมบริโอเจริญเติบโตในตัวแม่โดยได้อาหารจากแม่ทางรก เช่น แมว สุนัข วัว รวมทั้งคน

1.2การปฏิสนธิภายนอก (external fertilization) เป็นการสืบพันธุ์ของสัตว์ที่แยกเพศกันอยู่คนละตัว ส่วนใหญ่เกิดขึ้นกับสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น กุ้ง ปู หรือหอยบางชนิดการปฏิสนธิภายนอกมักเกิดกับสัตว์น้ำ โดยสัตว์ที่ผสมพันธุ์กันต่างปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ทั้ง อสุจิและ ไข่ออกมาเป็นจํานวนมาก เซลล์สืบพันธุ์เพศผู้หรืออสุจิจะว่ายและมุ่งตรงไปยังไข่อย่างถูกต้อง เพราะไข่มีสารเคมีเป็นตัวกระตุ้นอสุจิให้เข้าหา ทําให้เซลล์สืบพันธุ์ทั้งสองมีโอกาสได้พบกันมากขึ้น แต่ถ้าไม่พบกัน เซลล์สืบพันธุ์ก็จะสลายตัวตายไปสําหรับสัตว์ที่มีกระดูกสันหลังที่มีการปฏิสนธิภายนอกตัว จะมีการจับคู่กันผสมพันธุ์ในน้ำ ได้แก่ ปลาหลายชนิด กับสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกเช่น กบ คางคก อึ่งอ่าง หลังจากปฏิสนธิแล้วไข่จะกลายเป็นไซโกต ไซโกตจะแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและเจริญเติบโตเป็นตัวอ่อนต่อไปการปฏิสนธิภายนอกของกุ้งก้ามกราม กุ้งตัวเมียจะจับคู่กับกุ้งตัวผู้ ตัวเมียนอนหงายแล้วเอาด้านล่างของลำตัวประกบกันโดยให้ช่องเปิดเพศผู้ของตัว ผู้ (ตรงตำแหน่งขาเดินคู่ที่ 5) ตรงกับช่องเปิดเพศเมีย (ตรงตำแหน่งขาเดินคู่ที่ 3) จากนั้น ตัวผู้ปล่อยอสุจิและเมือกออกมา ส่วนตัวเมียก็ปล่อยไข่ออกมาเกิดการปฏิสนธิกันส่วนการปฏิสนธิภายนอกของกบ ตัวผู้จะกอดรัดตัวเมียทางด้านหลังไว้แน่น และปล่อยอสุจิออกมาและตัวเมียจะปล่อยไข่ออกมาผสมพันธุ์กันในน้ำ ไข่ที่ได้รับการผสมแล้วจะพัฒนาเป็นไซโกตและพัฒนาเป็นกบเต็มวัยต่อไป
2.การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ (asexual reproduction) เป็นการสืบพันธุ์ที่ไม่ต้องอาศัยกระบวนการแบ่งนิวเคลียส หรือการปฏิสนธิ โดยเกิดจากเซลล์ของสิ่งมีชีวิตเพียงเซลล์เดียว ตัวอย่างเช่น แบคทีเรียอาร์เคีย พืชบางชนิด และเชื้อรา การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศมีหลายแบบ ได้แก่การสืบพันธุ์นี้มักเกิดขึ้นกับสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ วิธีการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศแบ่งได้ ดังนี้
2.1การแบ่งออกเป็นสองส่วนเท่าๆ กัน (binary fission)
2.2การแตกหน่อ (budding)
2.3การงอกใหม่ (regeneration)
2.4การขาดออกเป็นท่อน (fragmentation)
2.5การสร้างสปอร์ (Sporulation)
2.6พาร์ทีโนเจเนซิส (parthenogenesis)

ที่มา:https://www.myfirstbrain.com/